Tranh chấp liên quan tới thỏa thuận bảo lãnh và lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp

Bảo lãnh là biện pháp bảo đảm quan trọng trong các giao dịch dân sự, thương mại. Tuy nhiên, khi bên được bảo lãnh không thực hiện đúng cam kết, tranh chấp phát sinh thường liên quan đến hiệu lực của thỏa thuận, phạm vi và trách nhiệm bảo lãnh. Việc xác định đúng bản chất quan hệ bảo lãnh và lựa chọn phương thức giải quyết phù hợp có ý nghĩa then chốt trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên. Dưới đây, TNTP sẽ làm rõ quy định pháp luật về thỏa thuận bảo lãnh, các dạng tranh chấp phổ biến và các phương thức giải quyết tranh chấp để các bên có thể lựa chọn.

1.Thỏa thuận bảo lãnh là gì?

Bảo lãnh là một hoạt động diễn ra phổ biến để các bên đảm bảo hoặc cam kết với nhau về việc thực hiện nghĩa vụ. Theo đó, bên có quyền sẽ đồng ý và chấp nhận việc người thứ ba đứng ra thực hiện nghĩa vụ thay cho bên có nghĩa vụ khi nghĩa vụ không được thực hiện đúng hoặc đầy đủ.

Theo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015, bảo lãnh là việc bên bảo lãnh cam kết với bên có quyền sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên có nghĩa vụ, trong trường hợp khi đến thời hạn thực hiện nghĩa vụ mà bên được bảo lãnh thực hiện không đúng nghĩa vụ hoặc không thực hiện nghĩa vụ.

Thỏa thuận bảo lãnh là sự thỏa thuận giữa bên bảo lãnh và bên nhận bảo lãnh về việc bên bảo lãnh sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên được bảo lãnh khi đến thời hạn mà bên được bảo lãnh không thực hiện, thực hiện không đúng hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ. Trường hợp bên bảo lãnh không thực hiện đúng nghĩa vụ bảo lãnh thì bên nhận bảo lãnh có quyền yêu cầu bên bảo lãnh thanh toán giá trị nghĩa vụ vi phạm và bồi thường thiệt hại (nếu có).

Về hình thức của thỏa thuận bảo lãnh, Bộ luật Dân sự 2015 không quy định về hình thức thỏa thuận bảo lãnh. Theo đó, các bên có thể xác lập thỏa thuận bảo lãnh bằng văn bản, lời nói, hành vi cụ thể, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Về phạm vi bảo lãnh, bên bảo lãnh có thể bảo đảm một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ. Nếu không thỏa thuận và pháp luật không có quy định thì phạm vi bảo đảm được xác định là bảo đảm toàn bộ, bao gồm nghĩa vụ trả lãi, tiền phạt và bồi thường thiệt hại.

2.Tranh chấp thỏa thuận bảo lãnh và phương thức giải quyết tranh chấp

Tranh chấp thỏa thuận bảo lãnh có thể được hiểu là những mâu thuẫn, bất đồng giữa các bên tham gia quan hệ bảo lãnh. Các loại tranh chấp phổ biến thường gặp bao gồm:

• Tranh chấp về giá trị pháp lý của hợp đồng bảo lãnh: Các bên tranh chấp về hợp đồng bảo lãnh có hiệu lực hay vô hiệu, trong đó thường xoay quanh hình thức của hợp đồng, tính tự nguyện, đối tượng của hợp đồng,…
• Tranh chấp về việc thực hiện quyền và nghĩa vụ trong hợp đồng: Khi một bên không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, không đầy đủ nghĩa vụ của mình, xâm phạm tới quyền và lợi ích hợp pháp của bên còn lại dẫn tới tranh chấp, chẳng hạn, tranh chấp về phạm vi bảo lãnh, nghĩa vụ trong hợp đồng,…
• Tranh chấp về chủ thể xác lập, thực hiện hợp đồng bảo lãnh: Tranh chấp xảy ra khi thiếu sự rõ ràng về thẩm quyền ký hợp đồng, đặc biệt thường phát sinh khi người xác lập hợp đồng là người đại diện (xoay quanh tư cách đại diện, phạm vi đại diện,…).

Khi giải quyết tranh chấp, các bên có thể lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp bao gồm thương lượng, hòa giải, Trọng tài và Tòa án. Theo đó, khi lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp, các bên có thể cân nhắc tới các yếu tố như sau:

• Tính chất và mức độ phức tạp của tranh chấp: Nếu tranh chấp đơn giản, các bên còn thiện chí, thương lượng hoặc hòa giải có thể là lựa chọn phù hợp.
• Sự tồn tại của thỏa thuận Trọng tài: Nội dung này có ý nghĩa quyết định trong việc xác định thẩm quyền giải quyết theo Luật Trọng tài thương mại. Nếu không có thỏa thuận trọng tài, tranh chấp sẽ thuộc thẩm quyền của Tòa án theo Bộ luật Tố tụng Dân sự.
• Yêu cầu về thời gian, chi phí và tính bảo mật thông tin: Trọng tài và hòa giải thường linh hoạt, bảo mật hơn, trong khi giải quyết tranh chấp tại Tòa án bảo đảm tính công khai và quyền lực cưỡng chế.
• Khả năng thi hành quyết định giải quyết tranh chấp: Một phương thức giải quyết tranh chấp chỉ thực sự hiệu quả khi quyết định hoặc thỏa thuận đạt được có thể được thi hành trên thực tế, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên. Trong trường hợp này, các bên có thể lựa chọn giải quyết tranh chấp tại Trọng tài, Tòa án hoặc giải quyết tranh chấp bằng hòa giải.

Trên đây là bài viết “Tranh chấp liên quan tới thỏa thuận bảo lãnh và lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp” mà TNTP gửi tới Quý bạn đọc. Hy vọng bài viết sẽ hữu ích với những ai quan tâm tới vấn đề này.