Những điểm mới của Luật Đầu tư 2025 (có hiệu lực từ 01/3/2026)
Luật Đầu tư năm 2025 được ban hành ngày 11/12/2025, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/03/2026 (“Luật Đầu tư 2025”) và thay thế Luật Đầu tư năm 2020. So với Luật Đầu tư năm 2020, Luật Đầu tư 2025 điều chỉnh nhiều vấn đề liên quan tới các dự án đầu tư nhằm thu hút, đẩy mạnh hoạt động đầu tư tại Việt Nam. Sau đây là những điểm mới nổi bật của Luật Đầu tư 2025.
1. Bỏ một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện
Ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là ngành, nghề kinh doanh trên lãnh thổ Việt Nam mà việc thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trong ngành, nghề đó phải đáp ứng điều kiện cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng.
So với Luật Đầu tư 2020, Luật Đầu tư 2025 tại Điều 7 và Phụ lục IV đã giảm 38 ngành nghề và điều chỉnh phạm vi 20 ngành nghề, theo đó, danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện hiện còn 198 ngành, nghề. Một số ngành nghề bị loại bỏ khỏi danh mục có thể kể tới là kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế; kinh doanh dịch vụ làm thủ tục hải quan; kinh doanh dịch vụ cho thuê lại lao động; kinh doanh dịch vụ giám định thương mại;… Đồng thời, danh mục bổ sung các ngành nghề gắn với kinh tế số và quản lý dữ liệu như kinh doanh sản phẩm, dịch vụ trung gian dữ liệu; kinh doanh dịch vụ sàn dữ liệu; hoạt động cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa, dịch vụ xử lý dữ liệu cá nhân.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng điều khoản này sẽ có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 thay vì có hiệu lực từ ngày 01/3/2026.
2. Nhà đầu tư nước ngoài không cần có dự án đầu tư trước khi thành lập tổ chức kinh tế
Liên quan đến điều kiện thành lập tổ chức kinh tế của nhà đầu tư nước ngoài, Luật Đầu tư 2020 quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều 22 rằng “Trước khi thành lập tổ chức kinh tế, nhà đầu tư nước ngoài phải có dự án đầu tư, thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, trừ trường hợp thành lập doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo và quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa”.
Trong khi đó, Khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư 2025 quy định: “2. Nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư trước khi thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài quy định tại Điều 8 của Luật này khi thực hiện thủ tục thành lập tổ chức kinh tế”. Như vậy, với Luật Đầu tư 2025, nhà đầu tư nước ngoài có thể thành lập doanh nghiệp tại Việt Nam mà không bắt buộc phải có dự án đầu tư trước đó, với điều kiện đáp ứng các điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài.
Tuy nhiên, phải chăng sự thay đổi này chủ yếu về trình tự thành lập tổ chức kinh tế hơn là tạo ra một thay đổi đáng kể đối với nhà đầu tư nước ngoài? Trên thực tế, nhà đầu tư nước ngoài vẫn phải đáp ứng các điều kiện tiếp cận thị trường khi thực hiện thủ tục thành lập tổ chức kinh tế. Điểm khác biệt chủ yếu nằm ở việc cho phép thành lập doanh nghiệp trước khi hoàn tất thủ tục liên quan đến dự án đầu tư. Do đó, thay đổi này dường như thiên về tạo sự linh hoạt về mặt thủ tục hơn là mở rộng đáng kể quyền thành lập tổ chức kinh tế của nhà đầu tư nước ngoài.
Quy định này được đưa ra nhằm cải thiện môi trường đầu tư, góp phần rút ngắn thời gian gia nhập thị trường và nâng cao sức hút của Việt Nam đối với nhà đầu tư. Tuy nhiên, nhằm bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước, trong thời gian tới, Chính phủ dự kiến sẽ quy định cụ thể hơn trong nghị định hướng dẫn về nghĩa vụ báo cáo, các yêu cầu liên quan đến điều kiện tiếp cận thị trường.
3. Giảm bớt các trường hợp nhà đầu tư phải thực hiện thủ tục chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư.
Theo Khoản 3 Điều 41 Luật Đầu tư 2020, nhà đầu tư phải thực hiện thủ tục chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư trong nhiều trường hợp như: thay đổi diện tích sử dụng đất trên 10% hoặc trên 30 ha, hoặc thay đổi địa điểm đầu tư; thay đổi tổng vốn đầu tư từ 20% trở lên làm thay đổi quy mô dự án; kéo dài tiến độ thực hiện dự án quá 12 tháng so với tiến độ ban đầu; thay đổi công nghệ đã được thẩm định; hoặc thay đổi nhà đầu tư, điều kiện đối với nhà đầu tư.
Khoản 3 Điều 33 Luật Đầu tư 2025 đã loại bỏ 2 trường hợp nhà đầu tư phải thực hiện thủ tục chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư. Cụ thể là 2 trường hợp thay đổi tổng vốn đầu tư làm thay đổi quy mô dự án và thay đổi công nghệ đã được thẩm định, lấy ý kiến trong quá trình chấp thuận chủ trương đầu tư. Do đó, chỉ một số thay đổi quan trọng như điều chỉnh mục tiêu dự án, địa điểm đầu tư hoặc kéo dài tiến độ mới đặt ra yêu cầu nhà đầu tư phải thực hiện thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư.
Việc giảm bớt các trường hợp điều chỉnh này giúp đơn giản hóa và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp thực hiện các hoạt động đầu tư, tránh trường hợp các thay đổi nhỏ cũng dẫn tới việc phải thực hiện thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư.
4. Điều chỉnh định hướng và chính sách ưu đãi đầu tư
Theo Điều 16 và Điều 17 Luật Đầu tư 2020, các ngành, nghề ưu đãi đầu tư tập trung vào một số lĩnh vực như công nghệ cao, sản xuất công nghiệp hỗ trợ, nông nghiệp, giáo dục, y tế, môi trường và phát triển hạ tầng. Luật Đầu tư 2025 đã sửa đổi quy định về ngành, nghề ưu đãi đầu tư theo hướng xác định các mục tiêu ưu tiên thu hút đầu tư, thay vì liệt kê chi tiết từng lĩnh vực như trước đây.
Theo đó, các ngành, nghề ưu đãi đầu tư được định hướng gắn với phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, công nghiệp bán dẫn, kinh tế xanh, kinh tế số, năng lượng tái tạo, phát triển chuỗi giá trị và các mô hình kinh tế mới. Đồng thời, Luật Đầu tư 2025 cũng bổ sung quy định về Quỹ Hỗ trợ đầu tư nhằm tăng cường khả năng thu hút nhà đầu tư chiến lược và hỗ trợ doanh nghiệp trong các lĩnh vực ưu tiên. Như vậy, Luật Đầu tư 2025 thể hiện rõ hơn chiến lược thu hút dòng vốn vào các ngành có giá trị gia tăng cao và có tác động đến nền kinh tế.
Doanh nghiệp cần chủ động rà soát hoạt động đầu tư của mình để xác định liệu dự án có thuộc các lĩnh vực được ưu tiên theo định hướng mới hay không, từ đó tận dụng các chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư phù hợp. Đồng thời, doanh nghiệp cũng nên theo dõi các quy định chi tiết và danh mục ưu đãi do Chính phủ ban hành trong từng giai đoạn để kịp thời điều chỉnh kế hoạch đầu tư.
Nhìn chung, Luật Đầu tư 2025 đã có nhiều thay đổi nhằm tạo sự thuận lợi cho nhà đầu tư. Với nhiều quy định mới hướng tới đơn giản hóa thủ tục, tăng tính minh bạch và khuyến khích các lĩnh vực phát triển mới, Luật Đầu tư 2025 được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện môi trường đầu tư và tạo động lực cho hoạt động đầu tư trong thời gian tới.
Trên đây là bài viết “Những điểm mới của Luật Đầu tư 2025 (có hiệu lực từ 01/3/2026)” mà TNTP gửi tới bạn đọc. Trường hợp có nội dung cần trao đổi, vui lòng liên hệ với TNTP để được hỗ trợ.
Trân trọng,
