Luật Thương mại điện tử 2025 – Khung pháp lý mới đối với nền kinh tế số của Việt Nam

1 April, 2026 | TNTP LAW | Kiến Thức Pháp Luật

Luật Thương mại điện tử được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 (“Luật Thương mại điện tử 2025”), đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam ban hành một đạo luật chuyên ngành điều chỉnh toàn diện hoạt động thương mại trên môi trường điện tử. Luật Thương mại điện tử 2025 thiết lập khuôn khổ pháp lý thống nhất cho các mô hình kinh doanh số, tăng cường bảo vệ người tiêu dùng và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong bối cảnh kinh tế số phát triển nhanh và phức tạp. Bài viết dưới đây của TNTP phân tích một số nội dung trọng tâm của Luật Thương mại điện tử 2025.

1.Định nghĩa lại và phân loại các mô hình hoạt động nền tảng thương mại điện tử

Căn cứ khoản 2 đến khoản 6 Điều 3 Luật Thương mại điện tử 2025, nền tảng thương mại điện tử (“TMĐT”) là nền tảng số được thiết lập để thực hiện hoạt động TMĐT, bao gồm bốn mô hình nền tảng TMĐT như sau:

Thứ nhất, nền tảng TMĐT kinh doanh trực tiếp, là nền tảng TMĐT do tổ chức, cá nhân thiết lập để trực tiếp bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ.
Thứ hai, nền tảng TMĐT trung gian, là nền tảng TMĐT cho phép tổ chức, cá nhân khác đăng ký tài khoản để thực hiện hoạt động giới thiệu, bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trên chính nền tảng đó.
Thứ ba, mạng xã hội hoạt động TMĐT, là mạng xã hội có tích hợp ít nhất một trong các chức năng liên lạc trực tuyến, đặt hàng trực tuyến, livestream bán hàng để hỗ trợ giao kết hợp đồng và thực hiện hoạt động TMĐT.
Thứ tư, nền tảng TMĐT tích hợp là nền tảng TMĐT cho phép tích hợp các nền tảng TMĐT khác trên chính nền tảng đó, không bao gồm nền tảng chỉ cung cấp dịch vụ hỗ trợ TMĐT, liên lạc trực tuyến cho chính nền tảng TMĐT tích hợp.

Như vậy, Luật Thương mại điện tử 2025 đã phân loại nền tảng thương mại điện tử với bốn mô hình nền tảng cơ bản, dựa trên các chức năng cơ bản như bán hàng, đặt hàng trực tuyến, livestream bán hàng và liên lạc trực tuyến.

2.Định danh người bán hàng

TMĐT thiết lập hệ thống định danh bắt buộc đối với người bán trên nền tảng thông qua khai thác hệ thống định danh và xác thực điện tử quốc gia VneID, cụ thể như sau:

Theo Điều 17 Luật Thương mại điện tử 2025, chủ quản nền tảng trung gian phải thực hiện việc xác thực điện tử danh tính theo pháp luật về định danh và xác thực điện tử trước khi cho phép bán hàng.
Đối với hoạt động livestream bán hàng, khoản 4 Điều 22 Luật Thương mại điện tử 2025 quy định chủ quản nền tảng có trách nhiệm xác thực điện tử danh tính người livestream bán hàng trước khi cho phép thực hiện livestream.
Đối với hoạt động tiếp thị liên kết, căn cứ khoản 1 Điều 25 Luật Thương mại điện tử 2025, tổ chức cung cấp dịch vụ tiếp thị liên kết phải xác thực danh tính người tiếp thị liên kết trước khi thiết lập đường dẫn truy cập hoặc mã giới thiệu.
Trường hợp người bán, người livestream bán hàng, người tiếp thị liên kết là người nước ngoài thì xác thực danh tính thông qua các giấy tờ hợp pháp.

Bên cạnh đó, theo điểm d khoản 1 Điều 17 và Điều 21 Luật Thương mại điện tử 2025, chủ quản nền tảng TMĐT trung gian có trách nhiệm công khai thông tin do người bán cung cấp sau khi đã được xác thực, bao gồm: tên, địa chỉ của tổ chức hoặc cá nhân kinh doanh; mã số doanh nghiệp hoặc mã số thuế; thông tin liên hệ để người tiêu dùng có thể gửi khiếu nại, yêu cầu.

Như vậy, kể từ ngày 01/7/2026, người bán hàng online và người livestream bán hàng chỉ được phép hoạt động sau khi hoàn tất xác thực điện tử. Quy định này nhằm tăng khả năng truy vết chủ thể kinh doanh, hỗ trợ quản lý thuế và bảo vệ người tiêu dùng trong bối cảnh gian lận, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ diễn biến phức tạp trên thị trường TMĐT.

3.Siết chặt trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử trong hoạt động livestream bán hàng

Luật Thương mại điện tử 2025 lần đầu luật hóa hoạt động livestream bán hàng, là một loại mô hình kinh doanh đang phát triển mạnh mẽ và phổ biến hiện nay. Điều 22 Luật Thương mại điện tử 2025 đã siết chặt quy định về trách nhiệm đối với chủ quản nền tảng trong hoạt động livestream bán hàng, cụ thể như sau:

Luật Thương mại điện tử 2025 đã yêu cầu chủ quản nền tảng phải tổ chức hệ thống tiếp nhận, xử lý phản ánh, khiếu nại của người xem trong suốt quá trình livestream và sau khi kết thúc livestream, bảo đảm người tiêu dùng có khả năng bảo vệ quyền lợi kịp thời.
Đối với hàng hóa, dịch vụ có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng và tài sản của người mua, nền tảng phải cung cấp công cụ cảnh báo rõ ràng trong quá trình phát trực tuyến.
Đặc biệt, chủ quản nền tảng có nghĩa vụ lưu trữ hình ảnh, âm thanh và toàn bộ nội dung livestream bán hàng tối thiểu 01 năm, tạo cơ sở pháp lý cho công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Khi phát hiện hoặc theo yêu cầu của cơ quan quản lý, chủ quản nền tảng phải dừng phát trực tuyến, gỡ bỏ nội dung và đường dẫn vi phạm ngay lập tức, qua đó chuyển trách nhiệm quản lý từ bị động sang chủ động trong kiểm soát hoạt động livestream bán hàng.

4.Quy định về sự hiện diện của chủ quản nền tảng thương mại điện tử nước ngoài tại Việt Nam

Luật Thương mại điện tử 2025 thiết lập cơ chế quản lý mới đối với nền tảng TMĐT nước ngoài, không còn dựa đơn thuần vào nơi đặt máy chủ mà căn cứ vào mức độ tham gia thực chất vào thị trường Việt Nam.

Theo khoản 1 Điều 27 Luật Thương mại điện tử 2025, nền tảng TMĐT nước ngoài được xem là có hoạt động tại Việt Nam khi có các đặc điểm sau:

Nền tảng TMĐT nước ngoài có chủ quản là tổ chức nước ngoài hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật nước ngoài;
Có cơ chế cho phép lựa chọn ngôn ngữ hiển thị là tiếng Việt hoặc sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam “.vn” hoặc đạt ngưỡng giao dịch với người mua tại Việt Nam, không bao gồm nền tảng TMĐT kinh doanh trực tiếp không có chức năng đặt hàng trực tuyến.

Trên cơ sở đó, khoản 2 và khoản 3 Điều 27 Luật Thương mại điện tử 2025 thiết lập nghĩa vụ hiện diện pháp lý đối với chủ quản nền tảng nước ngoài tương ứng với mô hình hoạt động của nền tảng, thông qua việc thành lập pháp nhân, chỉ định đại diện theo ủy quyền, cụ thể như sau:

Đối với nền tảng kinh doanh trực tiếp có chức năng đặt hàng trực tuyến, chủ quản phải chỉ định một pháp nhân tại Việt Nam theo ủy quyền trước khi nền tảng có lựa chọn ngôn ngữ hiển thị là tiếng Việt hoặc sử dụng tên miền “.vn” hoặc sau khi đạt ngưỡng giao dịch.
Đối với các nền tảng không có chức năng đặt hàng trực tuyến, chủ quản nền tảng vẫn phải chỉ định đại diện theo ủy quyền tại Việt Nam trước khi nền tảng có lựa chọn ngôn ngữ hiển thị là tiếng Việt hoặc sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam “.vn” và đáp ứng điều kiện về quản lý và vận hành nền tảng TMĐT.
Đối với chủ quản nền tảng TMĐT trung gian có chức năng đặt hàng trực tuyến, mạng xã hội hoạt động TMĐT có chức năng đặt hàng trực tuyến, nền tảng TMĐT tích hợp thì phải thành lập pháp nhân tại Việt Nam trước khi nền tảng có lựa chọn ngôn ngữ hiển thị là tiếng Việt hoặc sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam “.vn” hoặc sau khi đạt ngưỡng giao dịch với người mua tại Việt Nam, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Trong trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có cam kết về việc không được yêu cầu thành lập pháp nhân, Luật Thương mại điện tử 2025 vẫn duy trì cơ chế bảo đảm trách nhiệm tài chính thông qua quy định bắt buộc ký quỹ tại ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam nhằm hạn chế rủi ro né tránh nghĩa vụ pháp lý của các nền tảng xuyên biên giới.

Luật Thương mại điện tử 2025 đánh dấu bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý, mở đường cho kinh tế số vận hành minh bạch, có trật tự và phát triển bền vững. Các doanh nghiệp kinh doanh các ngành nghề có liên quan cần có sự cập nhật và thay đổi quy trình hoạt động để phù hợp với quy định pháp luật hiện hành.

Trên đây là bài viết của TNTP về “Luật Thương mại điện tử 2025 – Khung pháp lý mới đối với nền kinh tế số của Việt Nam”. Hy vọng bài viết mang lại thông tin hữu ích cho độc giả. Trường hợp có vấn đề cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ với TNTP.

Trân trọng,

Tin mới