Các thay đổi quan trọng trong Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025

Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 mang đến nhiều thay đổi quan trọng, tác động trực tiếp đến người lao động, cá nhân kinh doanh và những người có thu nhập từ việc đầu tư, tích lũy tài sản. Các quy định mới được thiết kế theo hướng đơn giản hơn, dễ áp dụng hơn và phù hợp hơn với thực tế thu nhập hiện nay. Việc nắm bắt kịp thời những điểm mới này sẽ giúp người nộp thuế chủ động xác định nghĩa vụ thuế của mình, tránh sai sót và yên tâm hơn trong quá trình thực hiện.

1.Cá nhân cư trú thực hiện hoạt động kinh doanh không phải nộp thuế thu nhập cá nhân nếu doanh thu không đạt trên 500 triệu đồng/năm

Cá nhân cư trú là người có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên tính trong 01 năm dương lịch hoặc tính theo 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam hoặc có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam, bao gồm có nơi ở đăng ký thường trú hoặc có nhà thuê để ở tại Việt Nam theo hợp đồng thuê có thời hạn.

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, cá nhân cư trú thực hiện hoạt động kinh doanh chỉ phải nộp thuế thu nhập cá nhân khi doanh thu trong năm vượt quá 500 triệu đồng. So với mức 200 triệu đồng được quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 (được điều chỉnh tại Điều 17 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 có hiệu lực từ ngày 01/07/2025), ngưỡng mới cao hơn đáng kể, qua đó giúp nhiều hộ kinh doanh nhỏ, các cá nhân kinh doanh trực tuyến, người làm dịch vụ tự do không còn phải suy nghĩ về việc thực hiện nghĩa vụ thuế nếu doanh thu chưa đạt mức này.

Trên thực tế, cá nhân có thể dựa trên quy định tại khoản 1 Điều 10 Thông tư 40/2021/TT-BTC để tính doanh thu từng năm nhằm xác định nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân. Nếu doanh thu năm dưới 500 triệu đồng, cá nhân không thuộc diện nộp thuế thu nhập cá nhân. Nếu vượt ngưỡng, nghĩa vụ thuế sẽ được xác định theo quy định hiện hành. Việc theo dõi doanh thu thường xuyên sẽ giúp người kinh doanh chủ động hơn và tránh phát sinh nghĩa vụ thuế ngoài dự kiến.

Đồng thời, khoản 3 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 cũng quy định, trường hợp cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trong khoảng từ trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng lựa chọn cách tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu thì doanh thu tính thuế được xác định là phần doanh thu vượt trên mức quy định (mức quy định là 500 triệu đồng). Theo đó, trong trường hợp này, doanh thu tính thuế thu nhập cá nhân sẽ được tính bằng doanh thu thực tế trừ 500 triệu đồng.

2.Điều chỉnh biểu thuế lũy tiến

Hiện tại, chưa có quy định cụ thể định nghĩa chính thức về thuế lũy tiến. Để hiểu khái niệm này, trước hết cần hiểu thuật ngữ “lũy tiến” là sự tăng dần theo từng mức nhất định. Trong lĩnh vực thuế, lũy tiến được áp dụng để xác định nghĩa vụ thuế tăng theo mức thu nhập. Thuế thu nhập cá nhân áp dụng phương pháp tính lũy tiến từng phần, theo đó thu nhập tính thuế được chia thành các bậc khác nhau, mỗi bậc áp dụng một mức thuế suất riêng và mức thuế suất này tăng dần từ thấp đến cao. Phần thu nhập nằm trong bậc nào thì chỉ bị tính thuế theo thuế suất của bậc đó, thay vì áp một mức thuế chung cho toàn bộ thu nhập. Theo cơ chế này, người có thu nhập càng cao thì phần thu nhập tăng thêm sẽ chịu thuế suất cao hơn, trong khi phần thu nhập ở mức thấp vẫn được tính theo thuế suất thấp, qua đó bảo đảm tính công bằng trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

Theo Điều 9 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, biểu thuế luỹ tiến từng phần được quy định như sau:

Từ ngày 01/01/2026, biểu thuế lũy tiến từng phần được áp dụng theo hướng đơn giản và hợp lý hơn khi giảm từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, đồng thời nới rộng khoảng cách giữa các bậc thuế. Việc giảm thuế suất ở các bậc trung gian (bậc 2 và bậc 3) giúp hạn chế tình trạng thuế tăng đột ngột khi thu nhập chỉ nhích lên một mức nhỏ, qua đó giảm áp lực thuế cho người lao động có thu nhập trung bình. Mức thuế suất cao nhất 35% chỉ áp dụng đối với phần thu nhập trên 100 triệu đồng/tháng, thay vì mức 80 triệu đồng/tháng như quy định trước đây.

3.Quy định tăng mức giảm trừ gia cảnh và thay đổi định hướng điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh

Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 chính thức đưa mức giảm trừ gia cảnh theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội vào luật, thay vì chỉ quy định ở văn bản dưới luật. Theo quy định tại khoản 1 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, giảm trừ gia cảnh là số tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế trước khi tính thuế đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của người nộp thuế là cá nhân cư trú. Mức giảm trừ đối với người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) và mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.

Đối với người có người phụ thuộc (con nhỏ, cha mẹ già, người không có khả năng lao động…), việc được giảm trừ gia cảnh có ý nghĩa rất lớn trong việc giảm số thuế phải nộp. Tuy nhiên, để được áp dụng giảm trừ, người nộp thuế cần thực hiện đăng ký người phụ thuộc và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ theo quy định. Việc chậm đăng ký hoặc thiếu giấy tờ có thể khiến quyền lợi giảm trừ không được ghi nhận kịp thời.

Trong thực tế, việc luật hóa mức giảm trừ giúp người nộp thuế chủ động hơn trong việc xác định thu nhập chịu thuế, đặc biệt đối với các cá nhân có người phụ thuộc. Tuy nhiên, điểm quan trọng khi áp dụng vẫn là việc đăng ký, chứng minh và cập nhật thông tin người phụ thuộc đúng thời hạn. Nhiều tranh chấp và truy thu thuế phát sinh không phải do mức giảm trừ mà do hồ sơ người phụ thuộc không đầy đủ hoặc đăng ký không đúng thời điểm. Do đó, cá nhân cần thực hiện việc đăng ký, cập nhật, quản lý hồ sơ thuế cá nhân song song với việc tận dụng chính sách giảm trừ để tránh các rủi ro phát sinh.

Ngoài ra, tại khoản 2 Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, đã bổ sung một điểm mới quan trọng là việc thiết lập cơ chế điều chỉnh định kỳ mức giảm trừ gia cảnh dựa trên chỉ số giá tiêu dùng và các yếu tố kinh tế – xã hội, thay vì phải chờ sửa luật. Cơ chế này giúp chính sách thuế phản ứng linh hoạt hơn trước biến động kinh tế, hạn chế tình trạng lạc hậu của mức giảm trừ gia cảnh so với thực tế đời sống, đồng thời giảm áp lực điều chỉnh chính sách bằng các biện pháp hành chính mang tính tình thế.

4.Cá nhân không cư trú chuyển nhượng vàng miếng phải nộp thuế thu nhập cá nhân với mức thuế suất là 0,1%

Một điểm mới đáng chú ý khác là thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng được xác định là thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân theo quy định tại điểm đ khoản 10 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân. Tại khoản 2 Điều 27 Luật này quy định cá nhân không cư trú thực hiện hoạt động chuyển nhượng vàng miếng sẽ phải chịu thuế thu nhập cá nhân với mức 0,1% trên giá trị chuyển nhượng. Điều này áp dụng cho từng lần giao dịch, không phụ thuộc vào việc cá nhân chuyển nhượng vàng có lãi hay không.

Trong thực tế, quy định này ảnh hưởng trực tiếp đến những người thường xuyên mua bán vàng miếng để tích trữ hoặc đầu tư. Khi bán vàng, người dân cần lưu ý nghĩa vụ thuế phát sinh và nên thực hiện giao dịch tại các đơn vị kinh doanh hợp pháp để việc khấu trừ, kê khai thuế được thực hiện đúng quy định. Việc phân biệt vàng miếng với vàng trang sức, vàng mỹ nghệ cũng rất quan trọng vì nghĩa vụ thuế có thể khác nhau.

Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 mang lại nhiều thay đổi theo hướng đơn giản, minh bạch và phù hợp hơn với thực tế thu nhập của người dân. Khi nắm rõ các điểm mới như ngưỡng doanh thu chịu thuế, biểu thuế lũy tiến, giảm trừ gia cảnh và nghĩa vụ thuế đối với giao dịch vàng, mỗi cá nhân đều có thể chủ động áp dụng cho trường hợp của mình, từ đó thực hiện nghĩa vụ thuế đúng quy định và yên tâm hơn trong các quyết định tài chính cá nhân.