Biên bản nghiệm thu không có chữ ký của chủ đầu tư có giá trị pháp lý không?

Trong hoạt động xây dựng, mối quan hệ giữa Chủ đầu tư, Nhà thầu và Đơn vị tư vấn giám sát giữ vai trò quan trọng nhằm bảo đảm dự án được triển khai đúng quy định và thỏa thuận. Khi Nhà thầu hoàn thành công việc theo hợp đồng thi công xây dựng, Biên bản nghiệm thu được lập và ký kết để xác nhận chất lượng, khối lượng công việc đã thực hiện, đồng thời là căn cứ để Nhà thầu yêu cầu thanh toán. Tuy nhiên, không ít trường hợp Biên bản nghiệm thu không có chữ ký của Chủ đầu tư, từ đó phát sinh tranh chấp liên quan đến nghĩa vụ thanh toán. Bài viết dưới làm rõ liệu Biên bản nghiệm thu không có chữ ký của Chủ đầu tư có giá trị pháp lý hay không.

1.Nguyên tắc ký Biên bản nghiệm thu trong hợp đồng thi công xây dựng

Vấn đề nghiệm thu trong thi công xây dựng được quy định tại Điều 123 Luật Xây dựng năm 2014 và được cụ thể hóa tại Nghị định số 06/2021/NĐ-CP ngày 26/01/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình xây dựng (“Nghị định 06”). Theo đó, thành phần ký biên bản nghiệm thu sẽ phụ thuộc phạm vi công việc nghiệm thu và thỏa thuận giữa Chủ đầu tư với Các Nhà thầu có liên quan cũng như quy định cụ thể của pháp luật.

Đối với việc nghiệm thu công việc xây dựng, theo quy định tại Khoản 1 Điều 21 Nghị định 06, thành phần tham gia nghiệm thu bao gồm người trực tiếp giám sát thi công xây dựng công trình và người trực tiếp phụ trách kỹ thuật thi công của nhà thầu thi công xây dựng công trình. Việc nghiệm thu sẽ được thực hiện trên cơ sở hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công, chỉ dẫn kỹ thuật được phê duyệt, quy chuẩn kỹ thuật,… Như vậy, trường hợp hợp đồng thi công xây dựng hoặc thỏa thuận khác của các bên không có quy định về việc Chủ đầu tư tham gia và ký Biên bản nghiệm thu, Tư vấn giám sát và Nhà thầu sẽ là các bên có trách nhiệm thực hiện nghiệm thu và ký Biên bản nghiệm thu công việc xây dựng mà không bắt buộc có chữ ký của Chủ đầu tư.

Đối với nghiệm thu giai đoạn thi công xây dựng hoặc bộ phận công trình xây dựng, theo Khoản 3 Điều 22 Nghị định 06, các bên được tự thỏa thuận về việc tổ chức nghiệm thu giai đoạn, bao gồm thời điểm, trình tự, nội dung, điều kiện và thành phần tham gia nghiệm thu. Vì vậy, yêu cầu chữ ký của Chủ đầu tư trong Biên bản nghiệm thu giai đoạn phụ thuộc vào thỏa thuận trong hợp đồng. Trường hợp hợp đồng thi công xây dựng không yêu cầu chữ ký của Chủ đầu tư là bắt buộc thì Biên bản nghiệm thu không có chữ ký của Chủ đầu tư vẫn có giá trị pháp lý.

Đối với việc nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình, công trình xây dựng đưa vào sử dụng, Khoản 7 Điều 23 Nghị định 06 quy định Biên bản nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình, công trình xây dựng bắt buộc phải có chữ ký của người đại diện theo pháp luật của Chủ đầu tư hoặc người được ủy quyền hợp pháp. Như vậy, đối với việc nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình, công trình xây dựng đưa vào sử dụng, nếu Biên bản nghiệm thu không có chữ ký của người đại diện theo pháp luật của Chủ đầu tư hoặc chữ ký người được ủy quyền hợp pháp thì được coi là không có giá trị pháp lý. Tuy nhiên, Biên bản nghiệm thu nếu đã có chữ ký xác nhận của Tư vấn giám sát vẫn có thể được dùng làm căn cứ đánh giá khối lượng, chất lượng công việc mà Nhà thầu đã thực hiện trên thực tế trong trường hợp các bên phát sinh tranh chấp liên quan tới công việc mà Nhà thầu thực hiện.

Do vậy, việc xem xét giá trị pháp lý của Biên bản nghiệm thu không chỉ dừng lại ở việc có hay không có chữ ký trực tiếp của Chủ đầu tư, mà cần xem xét phạm vi ủy quyền và việc thực hiện công việc được ủy quyền của Tư vấn giám sát.

2.Trường hợp Biên bản nghiệm thu không có chữ ký của Chủ đầu tư nhưng vẫn có giá trị pháp lý

Biên bản nghiệm thu không có chữ ký của Chủ đầu tư vẫn có giá trị pháp lý khi đáp ứng đầy đủ 2 điều kiện: (i) Tư vấn giám sát được Chủ đầu tư ủy quyền ký Biên bản nghiệm thu, và (ii) Tư vấn giám sát thực hiện đúng, đầy đủ công việc mà Chủ đầu tư ủy quyền theo trình tự và thỏa thuận giữa các bên.

Thứ nhất là về phạm vi công việc Tư vấn giám sát được Chủ đầu tư ủy quyền. Trong thực tiễn, Chủ đầu tư thường ký kết hợp đồng với Tư vấn giám sát để thực hiện các công việc chuyên môn liên quan đến giám sát thi công. Các công việc này có thể bao gồm quyền đại diện Chủ đầu tư ký Biên bản nghiệm thu các hạng mục, giai đoạn hoặc khối lượng công việc hoàn thành. Khi Tư vấn giám sát ký Biên bản nghiệm thu phù hợp với phạm vi công việc như trên, chữ ký của Tư vấn giám sát được xem là sự thể hiện ý chí của Chủ đầu tư.

Thứ hai là về việc Tư vấn giám sát thực hiện công việc được Chủ đầu tư ủy quyền. Tư vấn giám sát có nghĩa vụ thực hiện các công việc nghiệm thu, bao gồm kiểm tra, đánh giá đối với chất lượng, khối lượng công việc đã được Nhà thầu thực hiện. Quá trình nghiệm thu này phải tuân thủ đúng trình tự và sẽ xem xét khối lượng, chất lượng công việc mà Nhà thầu đã thực hiện. Trường hợp công việc mà Nhà thầu thực hiện không phù hợp với thỏa thuận của các bên, Đơn vị tư vấn giám sát có nghĩa vụ từ chối nghiệm thu, yêu cầu Nhà thầu khắc phục tùy theo mức độ vi phạm và thỏa thuận của các bên. Chỉ khi việc nghiệm thu phản ánh đầy đủ, chính xác kết quả thực hiện công việc và phù hợp với thỏa thuận của các bên, Biên bản nghiệm thu không có chữ ký của Chủ đầu tư mới có giá trị pháp lý.

Tóm lại, Biên bản nghiệm thu không có chữ ký của Chủ đầu tư vẫn có giá trị pháp lý nếu Tư vấn giám sát được  ủy quyền đại diện Chủ đầu tư ký kết Biên bản nghiệm thu và thực hiện nghiệm thu đúng trình tự và đầy đủ, chính xác kết quả thi công. Trường hợp không đáp ứng một trong hai điều kiện nêu trên, Biên bản có thể không được công nhận giá trị.

Trên đây là bài viết “Biên bản nghiệm thu không có chữ ký của Chủ đầu tư có giá trị pháp lý không?” do TNTP cung cấp. Trường hợp có vướng mắc liên quan đến giải quyết tranh chấp trong thi công xây dựng, vui lòng liên hệ TNTP để được tư vấn chi tiết.

Trân trọng.